Jak czytać wykres udźwigu i zasięgu podnośnika

Przy podnośnikach wysięgnikowych — przegubowych i teleskopowych — sama wysokość robocza to za mało, żeby ocenić, czy maszyna dosięgnie tam, gdzie trzeba. Kluczowe są dwie rzeczy z karty katalogowej: wykres zasięgu (ang. „range of motion”) i tabela wymiarów. Pokazują, jak daleko w bok i w górę sięga kosz oraz z jakim udźwigiem. Poniżej tłumaczymy, jak je czytać.

Wykres zasięgu — co przedstawia

Wykres zasięgu to widok maszyny z boku, naniesiony na siatkę: oś pionowa to wysokość, oś pozioma to odległość od osi obrotu (wysięg w bok). Zacieniony obszar (koperta pracy) pokazuje wszystkie punkty, do których kosz może dotrzeć. Krawędzie obszaru to skrajne położenia wysięgnika.

• Najwyższy punkt koperty = maksymalna wysokość robocza (kosz pionowo w górze).
• Najdalszy punkt w prawo = maksymalny wysięg boczny (jak daleko „w bok” dosięgniesz, np. ponad przeszkodą).
• Punkt zero (0 m / 0 m) to zwykle oś obrotu maszyny — odległości mierzy się od niej, a nie od krawędzi podwozia.

Dlaczego udźwig maleje z odległością

Na wykresie często są dwie lub trzy strefy oznaczone różnym udźwigiem, np. 454 kg / 300 kg / 230 kg. To nie pomyłka: im dalej i wyżej wysunięty jest wysięgnik, tym mniejszy dopuszczalny ciężar w koszu. Wynika to z momentu (dłuższe ramię = większe obciążenie konstrukcji i mniejsza stateczność). Dlatego pełny udźwig obowiązuje zwykle w strefie bliżej maszyny, a przy maksymalnym wysięgu udźwig jest najniższy.

Praktyczny wniosek: jeśli planujesz pracę dwóch osób z narzędziami przy dużym wysięgu bocznym, sprawdź, czy Twój ciężar mieści się w strefie o tym zasięgu — a nie tylko w maksymalnym udźwigu podanym „na hasło”.

Wysięg boczny (up-and-over) — najważniejszy przy przeszkodach

Wysięg boczny to odległość, na jaką kosz sięga w poziomie od maszyny. Jest decydujący, gdy nie da się podjechać bezpośrednio pod punkt pracy — trzeba „przeskoczyć” nad przeszkodą (maszyną, wykopem, rzędem regałów, dachem wiaty). Podnośniki przegubowe mają zwykle lepszy wysięg „nad przeszkodę” niż teleskopowe, które z kolei sięgają dalej w linii prostej. Na wykresie zasięgu widać to jako charakterystyczne „wgłębienie” koperty przy podstawie (miejsce na przeszkodę) u przegubowych.

Tabela wymiarów (litery A–J) — co oznaczają

Obok wykresu w karcie katalogowej jest rysunek maszyny z literami i tabela z ich wartościami. Litery odnoszą się do konkretnych wymiarów rysunku. U podnośników wysięgnikowych najczęściej spotkasz:

• A — długość maszyny w pozycji złożonej (transportowej),
• B — szerokość w pozycji złożonej,
• C — wysokość w pozycji złożonej (ważne pod bramy i wjazdy),
• D, E — długość i szerokość platformy (kosza),
• F — rozstaw osi,
• G — prześwit pod maszyną.

U podnośników nożycowych litery opisują m.in. wysokość platformy złożonej i rozłożonej, wymiary platformy, długość i szerokość maszyny, rozstaw osi oraz prześwit. Te wymiary decydują, czy maszyna wjedzie przez drzwi, zmieści się w windzie towarowej i przejedzie utwardzoną drogą dojazdową.

Na co zwrócić uwagę, dobierając maszynę

• Wysokość robocza — pamiętaj o zasadzie „+2 m” (człowiek pracuje ~2 m nad podłogą kosza). Więcej w artykule o doborze wysokości roboczej.
• Wysięg boczny w punkcie, w którym realnie będziesz pracować — nie tylko wartość maksymalna.
• Udźwig w danej strefie — czy pomieści osoby, narzędzia i materiał przy zakładanym zasięgu.
• Wymiary transportowe (A, B, C) — pod bramy, wjazdy, windy i drogę dojazdową na budowę.
• Podłoże i podpory — teren czy posadzka, czy potrzebne podpory samopoziomujące (u maszyn terenowych).

Nie chcesz analizować wykresów? Zrobimy to za Ciebie

Na kartach maszyn na naszej stronie znajdziesz rysunki wymiarowe i wykresy zasięgu, a przy większości modeli tabelę wymiarów. Jeśli wolisz od razu gotowy dobór — opisz nam zadanie (wysokość, wysięg w bok, ciężar w koszu, podłoże, dojazd), a dobierzemy maszynę, która realnie dosięgnie tam, gdzie trzeba, i przygotujemy wycenę.