Podnośnik do przeglądu dachu i elewacji — inspekcje budynków

Do przeglądu dachu i elewacji budynku używa się podnośnika koszowego (zwyżki, podestu ruchomego) przegubowego: kosz podjeżdża do okapu, attyki, rynny czy balkonu nad zielenią i zaparkowanymi autami, a inspektor ogląda i dotyka elementu z bliska, bez wchodzenia na dach i bez rusztowania. W naszej flocie to maszyny 15 m (elektryczne) i 12,5–43 m (spalinowe 4×4); przy halach z równym placem wystarczy nożycowy terenowy 10–18 m. Jednodniowy najem zwykle wystarcza na elewacje jednego budynku. Poniżej: co się sprawdza z kosza, jak dobrać maszynę, jak często przepisy wymagają kontroli i jak zorganizować przegląd.

Co sprawdza się z kosza podnośnika?

• Elewacja — rysy i odspojenia tynku (opukiwanie), stan ocieplenia, okładzin, płyt warstwowych i ich mocowań, dylatacje, parapety.
• Okap, attyka, obróbki blacharskie — mocowania, korozja, szczelność styków; to miejsca, których nie widać ani z ziemi, ani bezpiecznie z dachu.
• Rynny i rury spustowe — drożność, spadki, uchwyty; od razu można je wyczyścić.
• Balkony, loggie, gzymsy — spód płyt, balustrady, odpadające fragmenty zagrażające przechodniom.
• Krawędź dachu i świetliki — pokrycie przy okapie, kominy i wywietrzaki w zasięgu kosza, klapy dymowe, instalacja odgromowa.
• Konstrukcja hali — od środka: dźwigary, płatwie, stężenia, połączenia śrubowe, przecieki pod świetlikami (z nożycowego lub przegubowego elektrycznego).

Jaki podnośnik wybrać do inspekcji?

• Podnośnik przegubowy spalinowy 4×4 — podstawowy wybór na zewnątrz: 16 m (Manitou 160 ATJ, JLG 450AJ SII, Haulotte HA16 PX; wysięg boczny 7,5–9,2 m) na budynki 4–5 kondygnacji, 18–20 m (JLG 510AJ, Genie Z-60/34, Haulotte HA20 PX) na 6 kondygnacji i hale, 26 m (Haulotte HA260 PX, JLG 800AJ, Genie Z-80/60) na wyższe obiekty, do 43 m (Genie Z-135/70). Jedzie po trawniku i szutrze.
• Podnośnik przegubowy elektryczny — 15 m (Manitou 150 AET2, Haulotte HA15 IP), cichy i bez spalin: dziedzińce, patia, osiedla, wnętrza hal; wymaga utwardzonego podłoża.
• Podnośnik teleskopowy — od 14 m (największe do 57 m) z wysięgiem bocznym 9,7–24,4 m, gdy do ściany nie da się podjechać: nad niższą przybudówką, szerokim pasem zieleni, wykopem.
• Podnośnik nożycowy spalinowy — 10–18 m, duża platforma dla inspektora, pomocnika i sprzętu; ściany i okapy hal, gdy można stanąć bezpośrednio pod miejscem pracy.

Wysokość roboczą dobiera się do okapu lub attyki plus ok. 2 m; klasy wysokości opisaliśmy w artykułach podnośnik 16–18 m i podnośnik 20–28 m i wyżej.

Jak często trzeba kontrolować dach i elewację?

Obowiązek wynika z art. 62 Prawa budowlanego i spoczywa na właścicielu lub zarządcy obiektu:

• co najmniej raz w roku — kontrola m.in. elementów budynku narażonych na szkodliwe wpływy atmosferyczne (dach, elewacja, rynny, balkony, attyki),
• co najmniej raz na 5 lat — kontrola stanu technicznego i przydatności do użytkowania całego obiektu,
• dwa razy w roku (do 31 maja i do 30 listopada) — budynki o powierzchni zabudowy powyżej 2000 m² oraz inne obiekty o powierzchni dachu powyżej 1000 m², czyli większość hal, magazynów i galerii handlowych.

Obowiązek rocznej kontroli elementów narażonych na pogodę nie dotyczy m.in. domów jednorodzinnych oraz budownictwa zagrodowego i letniskowego (szczegóły dla swojego obiektu sprawdź u zarządcy lub w nadzorze budowlanym). Kontrolę przeprowadza osoba z uprawnieniami budowlanymi w odpowiedniej specjalności. Podnośnik przydaje się także poza terminami ustawowymi: po wichurze, gradobiciu i zimie (śnieg i sople), przed odbiorem gwarancyjnym, przy wycenie remontu i przy zakupie nieruchomości.

Podnośnik, dron czy rusztowanie?

Dron szybko pokaże całość i wskaże podejrzane miejsca, ale niczego nie dotknie. Z kosza inspektor opuka tynk, sprawdzi mocowanie, zmierzy rysę, pobierze próbkę i zleci drobną naprawę od ręki — uszczelnienie, dokręcenie obróbki, udrożnienie rynny. Rusztowanie ma sens dopiero przy remoncie trwającym tygodnie. Dobrym układem jest przelot dronem, a potem dzień z podnośnikiem w miejscach wymagających oględzin z bliska.

Jak zorganizować przegląd z podnośnika?

• Dojazd do ścian — wolne miejsca postoju wzdłuż elewacji; mieszkańców i najemców uprzedza się o przestawieniu aut. Zajęcie chodnika lub jezdni wymaga zgody zarządcy drogi.
• Podłoże — maszyna 6–17 t potrzebuje nośnego gruntu; nie stawia się jej na stropie garażu podziemnego bez sprawdzenia nośności (ile waży podnośnik).
• Operator — osoba z zaświadczeniem UDT; inspektor jedzie w koszu jako druga osoba. Zarządcy zwykle biorą maszynę z operatorem.
• Pogoda — limit wiatru z instrukcji maszyny; przegląd planuje się na suchy dzień, bo rysy i zacieki lepiej widać, a naprawy uszczelnień wymagają suchego podłoża.
• Dokumentacja — zdjęcia z kosza z opisem miejsca trafiają do protokołu kontroli i książki obiektu budowlanego.

W zapytaniu wystarczy podać wysokość budynku (okap lub attyka), rodzaj podłoża wokół, odległość, na jaką da się podjechać do ścian, i termin. Dobierzemy model, zorganizujemy jego dowóz i odbierzemy po pracy.

Najczęstsze pytania

Jaki podnośnik do przeglądu elewacji i dachu?

Do przeglądu elewacji, okapów, rynien, attyk i obróbek blacharskich najlepszy jest podnośnik przegubowy: kosz podjeżdża do ściany nad zielenią, chodnikiem i zaparkowanymi autami i przesuwa się wzdłuż niej bez przestawiania maszyny co kilka metrów. W naszej flocie to 15 m (elektryczne, na utwardzony plac) oraz 12,5–43 m (spalinowe 4×4). Przy halach z równym placem wokół wystarczy nożycowy spalinowy terenowy 10–18 m.

Jak często trzeba robić przegląd dachu i elewacji?

Prawo budowlane (art. 62) wymaga kontroli okresowej co najmniej raz w roku — obejmuje ona m.in. elementy budynku narażone na wpływy atmosferyczne, czyli dach, elewację, rynny, balkony i attyki — oraz co najmniej raz na 5 lat kontroli stanu technicznego całego obiektu. Obowiązek rocznej kontroli elementów narażonych na pogodę nie dotyczy m.in. domów jednorodzinnych oraz budownictwa zagrodowego i letniskowego (szczegóły dla swojego obiektu sprawdź u zarządcy lub w nadzorze budowlanym). Budynki o powierzchni zabudowy powyżej 2000 m² i inne obiekty o powierzchni dachu powyżej 1000 m² kontroluje się dwa razy w roku: do 31 maja i do 30 listopada. Kontrolę przeprowadza osoba z uprawnieniami budowlanymi.

Czy inspektor może sam obsługiwać podnośnik?

Tylko jeśli ma zaświadczenie kwalifikacyjne UDT na podesty ruchome przejezdne. W praktyce inspektor, rzeczoznawca lub kominiarz wjeżdża do kosza jako druga osoba, a maszyną steruje operator — zarządcy najczęściej pytają o wynajem podnośnika z operatorem. Obie osoby w koszu mają szelki bezpieczeństwa z linką.

Podnośnik, dron czy rusztowanie do inspekcji budynku?

Dron daje szybki obraz całości i wskazuje miejsca podejrzane, ale niczego nie dotknie. Z kosza podnośnika można opukać tynk, sprawdzić mocowanie obróbki, pobrać próbkę, zmierzyć rysę i od razu wykonać drobną naprawę. Rusztowanie opłaca się dopiero przy remoncie trwającym tygodnie; na jedno- lub dwudniowy przegląd jest za drogie i za wolne w montażu.

Ile trwa przegląd budynku z podnośnika?

Elewacje i okapy pojedynczego bloku lub kamienicy to zwykle jeden dzień pracy podnośnika przegubowego, duża hala lub kilka budynków osiedla — dwa do trzech dni. Czas zależy od dojazdu do ścian (zieleń, parkingi, ogrodzenia) i od tego, czy przy okazji wykonuje się naprawy: uszczelnienia, czyszczenie rynien, mocowanie obróbek.