Podnośnik dla utrzymania ruchu: fabryka i zakład produkcyjny

Dział utrzymania ruchu w fabryce najczęściej pracuje z podnośnika nożycowego elektrycznego. Wjeżdża do hali zwykłą bramą, nie emituje spalin, nie brudzi posadzki i ma platformę na dwie osoby z narzędziami i częściami. Służy do przeglądów i napraw instalacji pod stropem, wymiany opraw i czujników, prac przy świetlikach i torach jezdnych suwnic. Gdy miejsce pracy jest nad linią produkcyjną, przenośnikiem albo maszyną, pod którą nie da się wjechać, potrzebny jest podnośnik przegubowy elektryczny: jego kosz sięga w bok i ponad przeszkodą. Do pojedynczych, punktowych zadań w ciasnych przejściach wystarczy podnośnik masztowy. Przy stałej, powtarzalnej pracy zwykle opłaca się wynajem długoterminowy zamiast zakupu.

Niezależnie od tego, czy w zakładzie mówi się podnośnik koszowy (zwyżka, podest ruchomy), chodzi o urządzenie pod dozorem UDT: maszyna musi mieć aktualne badanie, a operator zaświadczenie kwalifikacyjne.

Jakie prace utrzymania ruchu wykonuje się z podnośnika?

Dział UR wchodzi na wysokość wtedy, gdy coś trzeba sprawdzić, naprawić albo wymienić bez demontażu instalacji. Typowe zadania:

• Instalacje pod stropem: korytka i trasy kablowe, rurociągi sprężonego powietrza, orurowanie tryskaczy, odciągi i kanały wentylacyjne, filtry i przepustnice.
• Oświetlenie i czujniki: wymiana opraw i zasilaczy, czujniki ruchu i temperatury, czujki, kamery, punkty dostępowe Wi-Fi.
• Świetliki i klapy oddymiające: uszczelnienia, siłowniki, przecieki, mycie przeszkleń.
• Suwnice i tory jezdne: szyny, zderzaki krańcowe, szynoprzewody zasilające, oświetlenie i osprzęt na moście suwnicy.
• Przenośniki i linie produkcyjne: przenośniki podwieszane, napędy, rolki, osłony, czujniki położenia i okablowanie nad linią.
• Konstrukcja hali: mocowania instalacji do dźwigarów, połączenia, oznakowanie, poprawki powłok malarskich.

Montaż nowych instalacji opisaliśmy osobno w artykule podnośnik do instalacji pod sufitem. Tutaj skupiamy się na stałej obsłudze działającego zakładu.

Który podnośnik do której pracy w fabryce?

• Podnośnik nożycowy elektryczny. Podstawowa maszyna działu UR. Jedzie prosto w górę pod oprawę, korytko czy tor suwnicy. Większość modeli w naszej flocie ma od ok. 7,7 do 14,3 m wysokości roboczej i udźwig zwykle od 227 do 454 kg, czyli dwie osoby z narzędziami i częściami zamiennymi. Najwęższe mają 0,76–0,81 m szerokości i mieszczą się w drzwiach oraz przejściach między maszynami.
• Podnośnik przegubowy elektryczny. Gdy pod miejscem pracy stoi linia, prasa, zbiornik albo przenośnik. Maszyna staje obok, a łamane ramię wprowadza kosz nad przeszkodę. We flocie mamy modele od ok. 10,9 do 20,4 m wysokości roboczej, z zasięgiem w bok od ok. 5,5 m w najmniejszych do ok. 13,5 m w największych. Kosz jest mniejszy (udźwig 200–230 kg), więc na górę zabiera się tylko to, co potrzebne.
• Podnośnik masztowy samojezdny. Mały kosz (udźwig 200 kg), wysokość robocza ok. 10–12,7 m, mały gabaryt. Do szybkich, punktowych zadań: czujnik, kamera, pojedyncza oprawa w wąskim przejściu. W tej samej grupie jest ręczny podnośnik montażowy (ok. 190 kg masy, udźwig 300 kg), którym podnosi się pod strop odcinek kanału, rurę albo płytę.

W większym zakładzie często najlepiej sprawdza się zestaw: nożycowy do codziennej pracy i przegubowy na zadania nad liniami. Jedna maszyna „do wszystkiego” zwykle oznacza kompromis albo w zasięgu, albo w wielkości platformy.

Jak dobrać wysokość do hali produkcyjnej?

Wysokość robocza to wysokość podłogi platformy plus ok. 2 m. Mierzy się nie wysokość hali, tylko najwyższy punkt, do którego trzeba sięgnąć: tor jezdny suwnicy, świetlik w kalenicy, oprawę zawieszoną na dźwigarze. Nad linią produkcyjną liczy się też zasięg w bok, czyli odległość od miejsca, w którym może stanąć maszyna, do punktu pracy. Warto to zmierzyć przed zapytaniem o wycenę: podajesz wysokość punktu pracy, przeszkodę i szerokość przejazdu, a my dobieramy model.

Jak pracować z podnośnika w czynnej hali?

Większość prac UR odbywa się bez zatrzymywania całego zakładu. Maszyna elektryczna jest cicha i bezemisyjna, ale w hali z ruchem ludzi i wózków przed wjazdem trzeba ustalić kilka rzeczy:

• Wygrodzenie strefy. Obszar pod platformą i wokół maszyny oznacza się taśmą lub barierkami, nikt nie przechodzi pod koszem. Ruch wózków widłowych kieruje się inną alejką, w uzgodnieniu z kierownikiem zmiany.
• Suwnice, linie, przenośniki. Zanim kosz wjedzie w zasięg toru jezdnego albo nad przenośnik, urządzenie się zatrzymuje i zabezpiecza przed uruchomieniem według procedury zakładu (blokada i oznakowanie). Suwnica jadąca nad podniesionym koszem to realne ryzyko zgniecenia.
• Zmiany i postoje. Prace nad linią planuje się na przezbrojenie, postój technologiczny, weekend albo zmianę nocną. Wynajęta maszyna stoi w zakładzie i jest gotowa wtedy, gdy linia stanie.
• Przejazdy. Złożony nożycowy elektryczny ma od ok. 1,8 do 2,8 m wysokości, więc przed dostawą sprawdza się bramy, drzwi, przejścia pod rurociągami i estakadami oraz szerokość alejek między maszynami.
• Posadzka. Nożycowy elektryczny waży od ok. 1,4 do ponad 5 t, przegubowy elektryczny od ok. 3,7 do 8 t. Nacisk skupia się pod kołami, więc omija się kratki, kanały technologiczne i studzienki, a przy antresolach pyta konstruktora o nośność (więcej w artykule ile waży podnośnik i jaka nośność posadzki). Rozlany olej lub chłodziwo usuwa się przed jazdą. Koła niebrudzące nie zostawiają śladów.
• Ładowanie i postój. Maszynę ładuje się z gniazda 230 V, zwykle przez noc; jeden cykl ładowania wystarcza na dzień pracy. Miejsce postoju i ładowania wyznacza się poza drogami ewakuacyjnymi i dojściem do hydrantów.

Wynajem długoterminowy czy zakup podnośnika do zakładu?

Gdy podnośnik jest potrzebny co tydzień, dział UR naturalnie myśli o zakupie. W praktyce wiele zakładów wybiera wynajem długoterminowy, bo:

• Serwis i badania UDT są po stronie wynajmującego. Przeglądy konserwacyjne, terminy badań i naprawy pilnujemy my, a Twój dział nie dopisuje kolejnej maszyny do własnego harmonogramu.
• Maszyna zastępcza. Gdy naprawa na miejscu się przeciąga, w razie potrzeby podstawiamy inną maszynę z floty i prace nie czekają na części.
• Bez zamrożonego kapitału. Budżet działu nie idzie w jeden duży zakup, a koszt najmu jest stały i łatwy do zaplanowania.
• Wysokość dopasowana do zadania. Na co dzień wystarcza wąski nożycowy, a na przegląd toru suwnicy czy świetlików bierzesz na kilka dni wyższą maszynę albo przegubowy. Kupiona maszyna ma jedną wysokość i jeden zasięg.
• Zmiana maszyny przy zmianie hali. Nowa linia, nowe regały albo przeniesienie produkcji: wymieniamy maszynę na inną, zamiast żebyś odsprzedawał własną.

Zakup ma sens, gdy maszyna pracuje u Ciebie praktycznie codziennie przez lata, a zakład ma kogo wyznaczyć do jej obsługi. Przeglądy i terminy UDT własnego podnośnika możesz wtedy zlecić nam w ramach pakietów serwisowych.

Kto w dziale utrzymania ruchu może obsługiwać podnośnik?

Operator podestu ruchomego musi mieć zaświadczenie kwalifikacyjne UDT. Standardowo wynajętą maszynę obsługuje Twój pracownik z takimi uprawnieniami. Warto przeszkolić co najmniej dwie osoby z działu, żeby urlop czy choroba jednej nie wstrzymywały prac. W koszu podnośnika przegubowego obowiązują szelki z linką.

Prowadzimy szkolenia UDT z egzaminem, także grupowe dla firm produkcyjnych: całą ekipę UR można przeszkolić w jednym terminie, pod kątem typu podnośnika używanego w zakładzie. Jeśli nie masz jeszcze uprawnionych osób, zapytaj przy wycenie o wynajem z operatorem; to możliwe, gdy w danym terminie mamy wolnego serwisanta z uprawnieniami operatora.

Co się dzieje, gdy maszyna stanie?

Mamy własny serwis mobilny: mechanik przyjeżdża do maszyny do hali produkcyjnej, więc nie trzeba jej wywozić z zakładu. Naprawa odbywa się na miejscu, a gdy się przeciąga, w razie potrzeby podstawiamy maszynę zastępczą. Ten sam serwis robi przeglądy i naprawy podnośników, które zakład ma na własność.

RK Rental ma bazę w Brzozie k. Bydgoszczy i ponad 250 maszyn we flocie. Dostawę organizujemy w całej Polsce. Opisz nam halę i zadania działu UR: wysokość punktów pracy, przeszkody, szerokość przejazdów i przewidywany okres najmu, a dobierzemy maszynę albo zestaw maszyn.

Najczęstsze pytania

Jaki podnośnik dla działu utrzymania ruchu w fabryce?

Najczęściej podnośnik nożycowy elektryczny: jedzie prosto w górę pod instalację, ma platformę na dwie osoby z narzędziami i częściami, nie emituje spalin i nie brudzi posadzki. Większość takich maszyn w naszej flocie ma od ok. 7,7 do 14,3 m wysokości roboczej. Gdy miejsce pracy jest nad linią produkcyjną lub przenośnikiem, stosuje się podnośnik przegubowy elektryczny (we flocie ok. 10,9–20,4 m), a do punktowych prac w ciasnych przejściach mały podnośnik masztowy.

Czy można pracować z podnośnika bez zatrzymywania produkcji?

Tak. Maszyny elektryczne są ciche i bezemisyjne, więc pracują w czynnej hali. Strefę pod koszem się wygradza, a ruch wózków kieruje obok. Wyjątkiem jest praca przy suwnicy, przenośniku lub linii: to urządzenie trzeba na czas pracy zatrzymać i zabezpieczyć przed uruchomieniem, dlatego takie zadania planuje się na postój, przezbrojenie albo zmianę nocną.

Lepiej wynająć długoterminowo czy kupić podnośnik do zakładu?

Przy wynajmie długoterminowym przeglądy, badania UDT i naprawy są po stronie wynajmującego, w razie potrzeby dostajesz maszynę zastępczą, nie zamrażasz kapitału i możesz zmienić maszynę, gdy zadanie wymaga innej wysokości. Zakup ma sens, gdy podnośnik pracuje u Ciebie praktycznie codziennie przez lata, a zakład ma kogo wyznaczyć do pilnowania przeglądów i terminów UDT.

Czy pracownik działu UR może obsługiwać wynajęty podnośnik?

Tak, jeśli ma zaświadczenie kwalifikacyjne UDT na podesty ruchome. To standardowy wariant najmu. RK Rental prowadzi szkolenia z egzaminem, także grupowe dla firm. Gdy w zakładzie nie ma osoby z uprawnieniami, zapytaj przy wycenie o wynajem z operatorem; to możliwe, gdy w danym terminie mamy wolnego serwisanta z uprawnieniami operatora.

Co się dzieje, gdy wynajęty podnośnik się zepsuje?

Zgłaszasz usterkę, a nasz serwis mobilny przyjeżdża do maszyny w zakładzie i naprawia ją na miejscu, bez wywożenia z hali. Jeśli naprawa się przeciąga, w razie potrzeby podstawiamy maszynę zastępczą z floty.