Naprawa przewodu hydraulicznego — wymiana węża i zakuwanie

Przewodu hydraulicznego nie naprawia się taśmą, opaską ani klejem. Uszkodzony wąż wymienia się na nowy: przycina się wąż o tej samej średnicy i typie, nasuwa nowe końcówki i zaciska je na prasie — to właśnie zakuwanie przewodu. W podnośnikach koszowych, ładowarkach teleskopowych, koparkach i wózkach widłowych olej pracuje pod ciśnieniem często przekraczającym 200 barów, więc prowizorka nie wytrzyma i staje się groźna dla ludzi. Nowy przewód można wykonać na miejscu awarii: w Bydgoszczy i województwie kujawsko-pomorskim przyjeżdżamy z prasą do mobilnego zakuwania przewodów hydraulicznych prosto do maszyny.

Czy pęknięty wąż hydrauliczny da się naprawić?

Nie w sensie łatania. Wąż hydrauliczny ma gumową warstwę wewnętrzną, stalowy oplot, który przenosi ciśnienie, i otulinę, która chroni oplot. Gdy pęknie albo przetrze się oplot, przewód traci wytrzymałość na całej długości uszkodzenia — żadna opaska nie przywróci mu odporności na ciśnienie i skoki ciśnienia przy każdym ruchu maszyny.

• Końcówki zakuwane są jednorazowe. Zakutej tulei nie da się zdjąć i założyć na nowy wąż. Zasady bezpiecznej eksploatacji (m.in. niemiecka reguła DGUV 113-020) wprost mówią, żeby nie używać ponownie używanych węży i końcówek.
• Naprawa oznacza nowy przewód — z nowego węża i nowych końcówek, dobranych tak, jak w oryginale. Stary przewód jest wzorcem: z niego odczytuje się średnicę, typ, długość i końcówki.
• Prowizorka jest groźniejsza niż postój. Owinięty taśmą wąż pęka zwykle w najgorszym momencie — przy pełnym obciążeniu, z operatorem na wysokości.

Po czym poznać, że wąż hydrauliczny trzeba wymienić?

Większość awarii widać wcześniej. Obejrzyj węże przy wysięgniku, nożycach, siłownikach i pompie — szczególnie tam, gdzie się zginają albo ocierają o konstrukcję. Oto pięć najczęstszych objawów:

Do wymiany kwalifikują się też węże, które:

• są twarde i sztywne przy zginaniu — guma się zestarzała;
• mają załamanie (zagięcie pod ostrym kątem) albo trwale odkształcony łuk;
• są skręcone — nadruk na otulinie biegnie spiralą zamiast prostą linią wzdłuż węża;
• mają skorodowane końcówki albo tuleję wysuwającą się z węża;
• zostawiają ślad: plamę pod maszyną albo zaolejoną, „lepką” konstrukcję w jednym miejscu;
• dają znać dźwiękiem i zachowaniem maszyny — syk przy pracującej hydraulice albo wolniejsze, słabsze ruchy niż zwykle to częsty sygnał, że olej ucieka lub przepływ jest zdławiony.

Ile lat może pracować wąż hydrauliczny?

Wąż starzeje się także wtedy, gdy wygląda dobrze: guma traci elastyczność, a połączenie z oplotem słabnie. Wiek przewodu sprawdzisz w dwóch miejscach:

• Nadruk na wężu — producent, norma (np. EN 853), typ (np. 2SN), średnica (np. DN 10) oraz kwartał i rok produkcji węża, np. 2Q16, czyli drugi kwartał 2016 roku. Przed datą producenci podają zwykle maksymalne ciśnienie robocze.
• Tuleja gotowego przewodu — wybija się na niej zwykle producenta przewodu, maksymalne ciśnienie robocze oraz rok i miesiąc zakucia, np. 1606, czyli czerwiec 2016.

Dobrym punktem odniesienia jest niemiecka reguła DGUV Regel 113-020 (wydanie z października 2017). W Polsce nie jest przepisem, ale dobrze opisuje sprawdzoną praktykę:

Ta sama reguła zaleca, żeby wąż w chwili zakuwania nie był starszy niż 4 lata. Okresy są zaleceniem, nie sztywnym terminem: pierwszeństwo mają wytyczne producenta maszyny i węża, a dłuższa praca jest dopuszczalna tylko przy udokumentowanej ocenie ryzyka i częstszych kontrolach. W drugą stronę działa to bez wyjątków — wąż z objawami zużycia wymienia się od razu, nawet jeśli ma rok.

Praktyczna wskazówka: gdy jeden wąż pękł ze starości, sprawdź pozostałe z tego samego roku. Zwykle montowano je razem i są w podobnym stanie.

Co zrobić, gdy wąż hydrauliczny pęknie w podnośniku?

1. 1Zatrzymaj ruchy. Puść joystick i nie próbuj kończyć pracy. Przy pękniętym przewodzie ruch może być szarpany albo wcale nie zadziałać.
2. 2Zjedź na dół. Jeśli maszyna na to pozwala, opuść platformę zwykłymi ruchami. Gdy się nie da, użyj opuszczania awaryjnego, ale tylko tak, jak opisuje instrukcja obsługi tej maszyny.
3. 3Wyłącz silnik i odgrodź miejsce. Wyłącz napęd, wyjmij kluczyk i nie pozwól nikomu wchodzić pod podniesione elementy ani w kałużę oleju.
4. 4Nie szukaj wycieku dłonią. Cienki strumień oleju pod ciśnieniem potrafi przebić skórę. Taka rana wygląda niewinnie, ale wymaga natychmiastowej pomocy lekarza. Miejsce wycieku znajdziesz, przykładając kawałek kartonu.
5. 5Zbierz rozlany olej. Zasyp plamę sorbentem albo piaskiem, żeby olej nie spłynął do kanalizacji ani w grunt.
6. 6Zrób zdjęcia i zadzwoń do serwisu. Sfotografuj obie końcówki przewodu, nadruk na wężu i tabliczkę znamionową maszyny. Jeśli wąż jest już zdjęty, zachowaj go — posłuży jako wzorzec nowego przewodu.

To opis ogólny — zawsze obowiązuje instrukcja obsługi konkretnej maszyny. Jeśli podnośnik jest wynajęty od nas, zadzwoń do nas: przyjedziemy, a gdy naprawa na miejscu nie będzie możliwa, ustalimy maszynę zastępczą. Ogólne zasady pracy na platformie zebraliśmy w artykule bezpieczna praca na wysokości.

Jak wygląda zakuwanie nowego przewodu hydraulicznego?

1. 1Dobór po wzorcu. Ze starego przewodu odczytujemy średnicę wewnętrzną (DN), typ węża i jego ciśnienie robocze — np. 2SN wg EN 853, czyli wąż z dwoma oplotami stalowymi — oraz długość, rodzaj gwintu końcówek, ich kąt (prosta, 45°, 90°) i wzajemne ustawienie.
2. 2Cięcie i przygotowanie węża. Wąż przycina się na długość pod kątem prostym i oczyszcza wnętrze z drobin gumy i metalu po cięciu.
3. 3Zakucie końcówek. Na wąż nasuwa się tuleję, wsuwa końcówkę i zaciska całość szczękami prasy na średnicę podaną przez producenta końcówek. Zakuta tuleja trwale łączy wąż z końcówką.
4. 4Kontrola i montaż. Sprawdza się średnicę zakucia, a przewód montuje w maszynie bez skręcania, z zachowaniem promienia gięcia i w dotychczasowych osłonach.
5. 5Próba szczelności i olej. Instalację sprawdza się pod ciśnieniem, uzupełnia olej hydrauliczny i dopiero wtedy maszyna wraca do pracy.

Tak pracujemy w terenie: prasa jedzie w samochodzie serwisowym razem z wężami jedno- i wielooplotowymi od DN06 do DN25 oraz końcówkami metrycznymi, calowymi, ORFS, JIC i BSP — prostymi i kątowymi. Nowy przewód zakuwamy przy maszynie, na budowie albo na terenie firmy, zwykle w trakcie jednej wizyty, jeśli potrzebny wąż i końcówki są na aucie. Szczegóły na stronie zakuwanie przewodów hydraulicznych.

Jak wydłużyć życie węży hydraulicznych?

• Trasa bez tarcia — wąż nie może ocierać się o krawędzie ani o inne węże; w miejscach narażonych załóż spiralę lub osłonę ochronną.
• Promień gięcia — nie zaginaj węża ostrzej, niż pozwala producent, i nie zaginaj go tuż przy końcówce.
• Bez skręcania — przy montażu prowadź wąż tak, żeby nadruk biegł prosto; skręcony wąż pęka znacznie szybciej.
• Zapas długości — pod ciśnieniem wąż nieco zmienia długość, więc nie może być napięty jak struna.
• Z dala od ciepła — wydech i silnik przyspieszają starzenie gumy; w razie potrzeby stosuje się osłonę termiczną.
• Czysty olej — przegrzany albo zanieczyszczony olej niszczy wąż od środka; pilnuj terminów wymiany oleju i filtrów.
• Mądre zapasy — zapasowe przewody trzymaj w chłodnym, ciemnym miejscu, z dala od słońca i źródeł ozonu (np. pracujących silników elektrycznych), i pamiętaj, że czas magazynowania wlicza się do wieku węża.
• Codzienny przegląd operatora — przed pracą obejrzyj węże i miejsca pod maszyną. Regularne przeglądy konserwacyjne obejmują nasze pakiety serwisowe.

Co przygotować, zamawiając nowy przewód?

• markę, model i rok produkcji maszyny (z tabliczki znamionowej);
• adres, pod którym stoi maszyna;
• zdjęcia obu końcówek przewodu i nadruku na wężu;
• przybliżoną długość przewodu i miejsce w maszynie, z którego pochodzi;
• jeśli wąż jest już zdjęty — sam wąż, bo to najlepszy wzorzec.

Z takim zgłoszeniem od razu wiemy, co zabrać na auto. Zadzwoń: Pokaż numer telefonu: +48 609 609 •••pokaż albo zgłoś awarię przez formularz.

Najczęstsze pytania