Podnośnik do wycinki i pielęgnacji drzew — jak dobrać

Wycinka i pielęgnacja drzew z podnośnika to praca dużo bezpieczniejsza i szybsza niż wspinaczka z pilarką. Zamiast pracować w uprzęży na drzewie, pilarz stoi w koszu, ma stabilne oparcie, pełny zasięg rąk i miejsce na narzędzia. Maszynę dobiera się tu pod korony i teren: decyduje wysokość, wysięg boczny i to, po czym maszyna dojedzie do drzewa.

Dlaczego przegubowy, a nie drabina czy prosty wysięgnik

Drzewo nie jest płaską ścianą — konary rozchodzą się na boki, a cięcia trzeba wykonać z różnych stron korony. Dlatego pierwszym wyborem jest podnośnik przegubowy: łamane ramię z wysięgiem (tzw. jib) pozwala wejść koszem między konary, obejść pień i ustawić się nad lub obok obrabianego fragmentu. Prosty wysięgnik teleskopowy sprawdzi się przy wysokich drzewach stojących przy drodze, gdzie liczy się głównie zasięg w pionie i w linii prostej.

Teren decyduje: maszyna 4×4 i płyty pod podpory

Drzewa rosną na gruncie — trawnik, park, skarpa, leśny dukt, miękkie pobocze. To wyklucza maszyny „posadzkowe”. Potrzebny jest podnośnik terenowy z napędem 4×4 i dużymi kołami, a pod koła i stopy podpór podkłada się płyty rozkładające nacisk, żeby maszyna nie zapadła się i stała stabilnie. Zanim maszyna wjedzie, warto sprawdzić dojazd i miejsce ustawienia — checklistę zebraliśmy w artykule jak przygotować teren pod dostawę.

Wysokość i wysięg boczny — dwie liczby, nie jedna

Do drzewa dobiera się maszynę pod najwyższe cięcie w koronie (nie pod czubek drzewa) z zapasem, bo kosz musi być nad lub obok obrabianego konaru. Równie ważny jest wysięg boczny: żeby wejść w koronę, maszyna często stoi z dala od pnia i pracuje ramieniem w bok — a udźwig maleje wraz z odległością od podstawy. Jak to czytać, opisaliśmy w artykule o wykresie udźwigu i zasięgu, a sam dobór wysokości w tekście o wysokości roboczej.

Udźwig pod pilarza i cięte drewno

W koszu jedzie pilarz z pilarką, sprzętem do asekuracji i wiązania, a przy cięciu grubszych konarów opuszcza się fragmenty na linach. Udźwig platformy musi obejmować człowieka, narzędzia i obciążenie od drewna. Grube konary tnie się na kawałki i opuszcza kontrolowanie — nie zrzuca się dłużycy tak, by uderzała w maszynę albo ludzi na dole.

Bezpieczeństwo: linie, ludzie, strefa pod drzewem

• Linie energetyczne — przy pracy w pobliżu napowietrznych linii zachowuje się strefy bezpieczeństwa, a często wymagane jest wyłączenie linii przez zakład energetyczny. Nie zbliża się maszyną ani konarem do przewodów.
• Strefa pod koroną — obszar, na który mogą spaść konary, wygradza się i oznakowuje; nikt postronny nie może tam wchodzić.
• Wiatr — dla większości podestów limit to 12,5 m/s; przy wietrze korona i cięte gałęzie stają się nieprzewidywalne, więc pracę się wstrzymuje.
• Uprawnienia — obsługa podestu ruchomego wymaga uprawnień UDT. Przy trudnych wycinkach dobrze sprawdza się wynajem z operatorem, a szkolenia dla własnej ekipy prowadzimy z egzaminem.

Najczęstsze pytania

Jaki podnośnik do wycinki i pielęgnacji drzew?

Najczęściej podnośnik przegubowy, bo łamane ramię pozwala wejść koszem w koronę i obejść pień oraz konary — dosięga tam, gdzie prosty wysięgnik czy drabina nie sięgną. Na trawie, w parku i w lesie potrzebna jest wersja terenowa z napędem 4×4. Do wysokich drzew stojących przy utwardzonej drodze sprawdza się też podnośnik teleskopowy z dużym zasięgiem.

Czy podnośnik do drzew musi być terenowy 4×4?

Prawie zawsze, bo drzewa rosną na gruncie: trawa, ziemia, leśne poszycie, park. Maszyna terenowa 4×4 z dużymi kołami dojedzie do drzewa i utrzyma stabilność, a pod podpory podkłada się płyty rozkładające nacisk. Podnośnik nożycowy elektryczny „do posadzki” zapadnie się w miękki grunt i nie nadaje się do tej pracy.

Jak dobrać wysokość podnośnika do drzewa?

Wysokość roboczą dobiera się do najwyższego cięcia w koronie, a nie do całkowitej wysokości drzewa — plus zapas, bo pilarz musi mieć kosz nad lub obok obrabianego konaru. Ważny jest też wysięg boczny: żeby wejść w koronę, maszyna często stoi z dala od pnia i pracuje ramieniem w bok. Wartości odczytuje się z wykresu zasięgu danej maszyny.

Jaki udźwig kosza przy wycince drzew?

W koszu jedzie pilarz z pilarką, sprzętem do wiązania i asekuracji, a nierzadko odcinane fragmenty konarów opuszczane na linach. Udźwig platformy musi obejmować człowieka, narzędzia i obciążenie od ciętego drewna. W wysięgnikach udźwig bywa ograniczony w skrajnym zasięgu, więc planując cięcie grubszych konarów sprawdza się wartości z tabeli maszyny.

Na co uważać przy pracy podnośnikiem blisko linii energetycznych?

Praca w pobliżu napowietrznych linii elektroenergetycznych wymaga zachowania stref bezpieczeństwa, a często wyłączenia i uziemienia linii przez zakład energetyczny — to obowiązek wykonawcy. Nie zbliża się maszyną ani ciętym konarem do przewodów. Przy takich zleceniach kluczowe są też uprawnienia i doświadczenie operatora oraz pilarza.