Podnośnik w rolnictwie: silosy, elewatory i hale inwentarskie

W rolnictwie i przetwórstwie rolno-spożywczym podnośnik dobiera się do obiektu: do wysokich silosów i elewatorów zbożowych — terenowy przegubowy lub teleskopowy 4×4 (w naszej flocie przegubowe do 43 m, teleskopowe do 57 m wysokości roboczej), do hal inwentarskich, magazynów płodów i przechowalni — podnośnik nożycowy (elektryczny na równej posadzce, spalinowy terenowy na placu), a do przenoszenia bel, palet i materiałów — ładowarka teleskopowa. Ludzi na wysokość podnosi się podestem ruchomym, nie widłami ani łyżką, a operator potrzebuje uprawnień UDT.

Do jakich prac w gospodarstwie używa się podnośnika?

• przeglądy, czyszczenie, malowanie i naprawy silosów, elewatorów i suszarni zbożowych, wymiana czujników, oświetlenia i elementów przenośników,
• montaż i serwis wentylatorów, oświetlenia, kurtyn i instalacji w oborach, chlewniach, kurnikach i halach magazynowych,
• naprawy dachów, rynien i świetlików budynków gospodarczych oraz montaż fotowoltaiki na dachach stodół i hal,
• budowa i rozbudowa hal rolniczych — konstrukcja, płyty warstwowe, obróbki (patrz podnośnik na budowę hali krok po kroku),
• przycinanie i wycinka wysokich drzew przy zabudowie i drogach dojazdowych (patrz podnośnik do wycinki drzew).

Jaki podnośnik do silosu i elewatora zbożowego?

Silosy i elewatory to najwyższe obiekty na wsi — często kilkadziesiąt metrów, z przenośnikami, rurami i budynkami u podstawy. Pracuje się tu terenowym podnośnikiem przegubowym lub teleskopowym 4×4. Przegubowy „zagląda” nad przeszkodą i dosięga górnych krawędzi, pomostów i instalacji; teleskopowy daje duży wysięg wzdłuż płaszcza zbiornika. Jedna z najwyższych maszyn w naszej flocie, przegubowy Genie Z-135/70, ma 43 m wysokości roboczej i ponad 21 m wysięgu bocznego — pracowała przy silosach i elewatorach zbożowych w Inowrocławiu, Kruszwicy i Włocławku (zdjęcia w realizacjach). Potrzebną wysokość i wysięg odczytuje się z wykresu zasięgu maszyny, licząc od miejsca, w którym podnośnik realnie stanie.

Jaki podnośnik do hali inwentarskiej i magazynu płodów?

Pod dachem obory, chlewni, kurnika czy magazynu najczęściej wystarczy podnośnik nożycowy: duża platforma mieści dwie osoby z materiałem, a maszyna podjeżdża prosto pod miejsce pracy. W naszej flocie nożycowe elektryczne pracują do ok. 14 m, a terenowe spalinowe do 18 m — te drugie wybiera się, gdy posadzka jest nierówna lub zabrudzona albo prace wychodzą na plac. Gdy między maszyną a miejscem pracy są boksy, koryta, linie paszowe czy regały, lepszy jest podnośnik przegubowy sięgający nad przeszkodą. Przy zwierzętach w budynku ważna jest cisza i brak spalin — tu przewagę ma napęd elektryczny.

Ładowarka teleskopowa czy podnośnik koszowy?

Ładowarka teleskopowa to maszyna do ładunków: podaje bele, palety, big-bagi i materiały budowlane na wysokość i w głąb — w naszej flocie do 17,5 m i 4000 kg udźwigu. Nie służy do podnoszenia ludzi: podnoszenie osób na widłach, w łyżce czy na palecie jest niedopuszczalne w normalnej pracy. Do pracy człowieka na wysokości używa się podestu ruchomego, a jego operator musi mieć zaświadczenie kwalifikacyjne UDT. Więcej w artykule ładowarka teleskopowa — do czego i jak dobrać.

Na co uważać: grunt, zbiorniki i linie energetyczne?

• Nośność gruntu — terenowe maszyny 4×4 radzą sobie na placu i klepisku, ale nacisk kół lub podpór musi przejąć grunt. Nad szambem, zbiornikiem na gnojowicę, kanałem czy świeżym nasypem się nie staje; przy rozmokłej ziemi podkłada się płyty lub maty. Masy maszyn opisaliśmy w artykule ile waży podnośnik.
• Linie energetyczne — przy zabudowie wiejskiej napowietrzne linie biegną nisko nad podwórzem i drogą dojazdową. Przed rozłożeniem wysięgnika trzeba sprawdzić trasę kosza i zachować bezpieczną odległość od przewodów.
• Wiatr na wysokości — przy silosach wieje mocniej niż przy gruncie, więc prędkość wiatru ocenia się na wysokości pracy i przestrzega limitu z instrukcji maszyny.
• Pył zbożowy i bioasekuracja — w strefie elewatora obowiązują zasady ochrony przeciwwybuchowej zakładu, a przy fermach wjazd maszyny uzgadnia się z zasadami bioasekuracji gospodarstwa.

Kto może obsługiwać podnośnik w gospodarstwie?

Operator podestu ruchomego musi mieć zaświadczenie kwalifikacyjne UDT, a w koszu przegubowego obowiązują szelki z linką. Gospodarstwa i zakłady bez przeszkolonego pracownika wynajmują maszynę z operatorem. Dowóz sprzętu organizujemy z bazy w Brzozie k. Bydgoszczy — wystarczy opisać obiekt, wysokość i dojazd, a dobierzemy maszynę.

Najczęstsze pytania

Jaki podnośnik do silosu i elewatora zbożowego?

Do wysokich silosów i elewatorów zbożowych używa się terenowego podnośnika przegubowego lub teleskopowego z napędem 4×4. Przegubowy sięga nad przenośnikami, rurociągami i zabudową u podstawy zbiornika, a teleskopowy daje duży wysięg wzdłuż płaszcza. Do najwyższych w naszej flocie należy przegubowy Genie Z-135/70 — 43 m wysokości roboczej i ponad 21 m wysięgu bocznego — a teleskopowe sięgają do 57 m (Genie SX-180). Z-135/70 pracował m.in. przy silosach i elewatorach w Inowrocławiu, Kruszwicy i Włocławku.

Jaki podnośnik do hali inwentarskiej, obory lub chlewni?

Wewnątrz hali inwentarskiej, magazynu płodów czy przechowalni najczęściej wystarczy podnośnik nożycowy — do montażu oświetlenia, wentylatorów, kurtyn i instalacji pod dachem. Gdy posadzka jest nierówna, zabrudzona lub trzeba wyjechać na utwardzony plac, wybiera się nożycowy terenowy 4×4. Gdy między maszyną a miejscem pracy są boksy, koryta lub linie paszowe, lepszy jest przegubowy, który sięga nad przeszkodą.

Czy można podnosić ludzi ładowarką teleskopową w gospodarstwie?

Ładowarka teleskopowa służy do podnoszenia ładunków — bel, palet, worków i materiałów budowlanych — a nie ludzi. Podnoszenie osób na widłach, w łyżce czy na palecie jest niedopuszczalne w normalnej pracy. Do pracy ludzi na wysokości używa się podestu ruchomego (podnośnika koszowego lub nożycowego), a operator musi mieć zaświadczenie kwalifikacyjne UDT.

Czy podnośnik dojedzie po gruncie i trawie w gospodarstwie?

Maszyny spalinowe 4×4 z terenowym ogumieniem pracują na placu, klepisku i utwardzonym gruncie. Grunt musi jednak unieść nacisk kół lub podpór — przy rozmokłej ziemi, nad szambem, zbiornikiem na gnojowicę czy świeżym nasypem stosuje się płyty lub maty i planuje miejsce rozstawienia. Na grząskim polu i podmokłej łące podnośnik nie powinien pracować.

Ile kosztuje wynajem podnośnika do prac w gospodarstwie?

Wynajem podnośnika kosztuje od 80 zł netto za dobę: nożycowe od 80 zł, przegubowe od 160 zł, teleskopowe od 180 zł (stawki przy wynajmie powyżej 14 dni; krótszy wynajem ma wyższą stawkę dobową). Mniejsze nożycowe są najtańsze, wysokie przegubowe terenowe — najdroższe; pełne stawki wg wysokości roboczej są w cenniku wynajmu. Przy sezonowych przeglądach silosów i dłuższych modernizacjach budynków opłaca się wynajem na tydzień lub miesiąc. Dokładną wycenę z transportem przygotujemy po podaniu wysokości, miejsca i terminu prac.